Witte Kerk

Het begon in de 8e eeuw...

De Witte Kerk in Heiloo heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de achtste eeuw. Toen bouwden monniken uit Engeland en Ierland hier een houten kerkje, mogelijk gesticht door Bonifacius. Bij opgravingen in de jaren zestig werden resten van dit kerkje gevonden.

Willibrordusput en vroege geschiedenis
Naast de kerk ligt de Willibrordusput, volgens de legende ontsprongen door Willibrord. De put kreeg in 1881 een nieuw ontwerp van architect P.J.H. Cuypers. In 1947 kreeg hij zijn huidige vorm.

Van hout naar steen
In de twaalfde eeuw werd het houten kerkje vervangen door een tufstenen kerk, met een toren uit de dertiende eeuw. Deze kerk was de ‘moederkerk’ voor vele dorpen in de omgeving. In de vijftiende eeuw werd de kerk uitgebreid met een transept en een gotisch koor.

Brand en herstel
In 1574 werd de kerk verwoest door brand tijdens een conflict tussen geuzen en Spanjaarden. Het gotische koor en dwarsschip liepen onherstelbare schade op, maar de noord- en westmuur bleven intact. Pas in 1632 was het romaanse deel weer hersteld.

Protestantse tijd
Na de Reformatie werd de kerk gebruikt door de gereformeerde gemeenschap. In 1632 werd de eerste dienst gehouden. De grote luidklok, gegoten in 1613, hangt nog steeds in de toren.

Restauraties en veranderingen
De kerk onderging verschillende restauraties. In 1964-1966 kreeg de kerk haar huidige uitstraling. De ingang werd verplaatst naar de toren, en het interieur werd aangepast. Het orgel werd vervangen door een mechanisch pijporgel.

 

De Witte Kerk in 2011.
Ruïne van de oorspronkelijke Witte Kerk.
Het orgel.
De Witte Kerk in vroegere tijden.

De Kring van Heiloo
In de negentiende eeuw was de pastorie van ds. J.P. Hasebroek een ontmoetingsplaats voor dichters als Nicolaas Beets en Jacob van Lennep. Deze groep, bekend als ‘De Kring van Heiloo’, werd geïnspireerd door de romantiek.

Concerten en exposities
Sinds de jaren zeventig wordt de Witte Kerk gebruikt voor concerten, exposities en bijzondere kerkdiensten. De kerk staat bekend om zijn voortreffelijke akoestiek en karakteristieke sfeer.

Meer weten?
Het complete verhaal over de Witte Kerk is te vinden in het boek ‘Meer dan 1000 jaar Witte Kerk in Heiloo’ van Jaap de Graaf.